Reizen: acclimatiseren

Inleiding

Bij aankomst op uw vakantiebestemming hebt u misschien enige tijd nodig om te acclimatiseren, dat wil zeggen u aan te passen aan een ander klimaat en een andere omgeving. Dit geldt nog sterker voor sportmensen die in een warm klimaat of op grote hoogte gaan trainen of aan wedstrijden deelnemen, en voor mensen die van plan zijn een heel actieve vakantie te houden.

Warmte

U zult waarschijnlijk gauw moe worden in landen waar het erg heet is. Pas uw tempo aan.

• In een warm klimaat moet lichamelijke inspanning altijd geleidelijk worden opgevoerd. Ga 's middags ook een uurtje slapen: dat helpt enorm!
• Blijf binnenshuis of in de schaduw op het heetst van de dag (tussen 12 en 3 uur 's middags).
• Draag kleren die het lichaam koel houden: het beste is lichtgekleurde kleding van katoen of een andere luchtdoorlatende stof.
• Probeer meer te drinken dan u gewoon bent en zorg dat u altijd water bij u heeft. U heeft extra vocht nodig omdat uw lichaam in een warm klimaat meer transpireert om koel te blijven. Om uitdroging te voorkomen moet u ook drinken als u geen dorst heeft. Hoofdpijn, misselijkheid en duizeligheid zijn tekenen van uitdroging. Als u denkt dat u aan uitdroging lijdt, drink dan veel; raadpleeg een arts als u ongerust bent.
• Gebruik de airconditioning als die er is, maar stel deze niet te koud af, want plotselinge temperatuurverschillen kunnen leiden tot keelpijn, hoesten en een loopneus.

Kou

Zorg voor gezonde, gevarieerde voeding met veel fruit en groente, zodat u genoeg vitaminen en mineralen binnenkrijgt voor een goede weerstand tegen infecties. Verder:

• Draag verscheidene lagen warme kleding en daaroverheen een water- en winddicht jack. Bedenk dat een groot deel van de lichaamswarmte via het hoofd verloren gaat; doe dus een sjaal om en zet een muts op. In wanten blijven uw vingers warm en extra dikke sokken beschermen uw tenen tegen de kou.
• Lichaamsbeweging is goed om in de buitenlucht warm te worden, maar blijf de eerste tijd niet te lang in de kou. Geef uw lichaam de tijd zich aan de temperatuur aan te passen.
• Onderkoeling en bevriezing zijn uiterst gevaarlijk. Onderkoeling is een gevolg van blootstelling aan extreme kou, regen en wind; lichamelijke uitputting betekent een extra gevaar. Mensen die aan onderkoeling lijden, hebben het verschrikkelijk koud, zijn niet in staat rillingen te onderdrukken en hebben moeite met praten en bewegen. Als de toestand verergert, raakt iemand versuft en ten slotte in coma. Bevriezing treedt op als huid en bloedvaten door de kou beschadigd zijn. Dit kan bijzonder ernstige gevolgen hebben. Onbedekte lichaamsdelen staan het meest aan bevriezing bloot. Het eerste teken van bevriezing is een tintelend gevoel, alsof het betreffende lichaamsdeel 'slaapt'; daarna zet gevoelloosheid in. Naarmate de toestand verergert en de bevriezing ook het weefsel aantast, worden de aangedane lichaamsdelen volkomen gevoelloos en kunnen zwart verkleuren. Dit kan tot gangreen (weefselversterf) leiden en soms moet een ledemaat dan worden afgezet. Draag, om bevriezing te voorkomen, kleding die u niet alleen goed tegen de kou beschermt, maar ook tegen regen en wind. Zorg ervoor dat u niet nat wordt en blijf uit de wind. Mocht u het vermoeden hebben dat u of iemand uit uw gezelschap aan onderkoeling of bevriezing lijdt, zoek dan allemaal zo snel mogelijk een warm en droog onderkomen op en roep onmiddellijk medische hulp in.

Hoogte

Sneeuw en ijs weerkaatsen zonnestralen en versterken hun inwerking. Ook als het vriest en zelfs als het bewolkt is, loopt u daarom het risico te verbranden. Smeer elk plekje onbedekte huid in met een zonnebrandmiddel met hoge beschermingsfactor. Een zonne- of skibril die goed tegen UV-straling beschermt, is een goede investering.

Op weg naar een hoger gelegen gebied kunt u last krijgen van hoogteziekte:

• Vanaf ongeveer 2000 meter wordt de lucht geleidelijk ijler en bevat steeds minder zuurstofmoleculen. De longen moeten dan meer moeite doen om aan voldoende zuurstof te komen, waardoor u snel moe kunt worden en hoofdpijn kunt krijgen. Daarom vertrekken mensen die aan internationale ski-, snowboard- en andere wintersportwedstrijden deelnemen, enkele weken van tevoren naar hun plaats van bestemming om hun lichaam aan de ijle lucht te laten wennen.
• Ernstiger is acute hoogteziekte of AMS (een afkorting van acute mountain sickness), die kan voorkomen op grote hoogte, vooral bij mensen die te snel naar grote hoogte gestegen zijn. In lichte gevallen behoren hoofdpijn, moeheid, gebrek aan eetlust en kortademigheid tot de verschijnselen. In ernstige gevallen treden zware hoofdpijn en braken op, terwijl het coördinatievermogen verloren gaat. Deze verschijnselen zijn allemaal het gevolg van een door grote hoogte veroorzaakt hersenoedeem, een ernstige en soms dodelijke vorm van hoogteziekte. Als u denkt dat u of iemand uit uw gezelschap aan AMS lijdt, moet u de plaatselijke reddingsbrigade waarschuwen en onmiddellijk de afdaling inzetten.
• U verkleint de kans op hoogteziekte door langzaam te stijgen en regelmatig even pauzeren. Gaat u een grote klimtocht te maken, dan is het verstandig al in een vroeg stadium van de voorbereidingen met een arts en een ervaren alpinist te overleggen.
• Voorkom uitdroging door veel te drinken, maar gebruik geen alcohol.
• Als u aan chronische bloedarmoede lijdt, een hart- of longaandoening heeft - zelfs als u daarvan bent genezen - of eerder last heeft gehad van hoogteziekte, kunt u grote hoogten beter vermijden. Hetzelfde geldt voor zwangere vrouwen.